met de toenemende bewustwording van het belang van gezonde voeding en gezondheid in huis, is de keuken een centraal punt van belang geworden voor volksgezondheid en voedselveiligheid. De keuken is niet alleen een plek waar maaltijden worden bereid, maar ook een levendige omgeving waar bacteriën gemakkelijk kunnen verspreiden als er geen regulering en adequaat hygiënesysteem is. In dit verband is de Europese Unie een van de meest afhankelijke regio's ter wereld van een strikt regelgevend kader op het gebied van voedselveiligheid en milieugezondheid, inclusief regels en beleid die betrekking hebben op keukenhygiëne en voedselopslag. Dit artikel bespreekt onderzoeken en officiële praktijken van Europese en internationale instellingen, en analyseert de rol die georganiseerde opslagpraktijken spelen bij het verminderen van het risico op bacteriële vermenigvuldiging met tot 60%en het verbeteren van de voedselveiligheid.
de Europese Unie heeft een geïntegreerd systeem opgezet om de voedselveiligheid te beschermen gedurende de gehele levensmiddelenketen, van ‘de boerderij tot de eettafel’. Dit systeem heeft niet alleen tot doel de consument te beschermen tegen verontreinigde levensmiddelen, maar omvat ook beleid, richtsnoeren en opleidingsmateriaal om hygiëne te bevorderen op plaatsen waar maaltijden worden bereid, met inbegrip van huishoudelijke keukens.
tot de belangrijkste wettelijke bepalingen waarop de regelgeving in de Europese Unie is gebaseerd, behoren:
verordening (EG) nr. 2073/2005 betreffende de microbiologische criteria voor levensmiddelen die de aanvaardbare grenzen voor schadelijke bacteriën zoals salmonella, listeria en Escherichia coli in levensmiddelen vastlegt. Deze normen beïnvloeden hoe risico's op besmetting worden beoordeeld in omgevingen waar met voedsel wordt gewerkt.
voedselveiligheidsrichtsnoeren en gezondheidsvoorlichting die door de Europese Commissie worden gepubliceerd om juiste praktijken bij het omgaan met levensmiddelen te dekken.
deze regels vormen de juridische basis waarop professionals hun aanbevelingen baseren, inclusief hygiëne-aanbevelingen binnen keukens. Zij maken deel uit van een consumentenbeschermingssysteem dat door de Europese Unie wordt ondersteund om een veilige voedselomgeving te garanderen.
wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat keukenoppervlakken, gereedschappen, en zelfs schoonmaandoeken en sponsjes bacteriële kolonies kunnen bevatten. Bijvoorbeeld:
vochtige gereedschappen zoals een afwasspons of vochtige doeken kunnen grote hoeveelheden microben accumuleren, omdat ze een warme en vochtige omgeving bieden die gunstig is voor bacteriële groei.
niet-gedesinfecteerde oppervlakken oppervlakken die in aanraking komen met rauwe voedingsmiddelen zoals vlees of ongewassen groenten, kunnen bacteriën verspreiden naar gebieden waar voedsel wordt bereid.
zelfs de kleinste details bij de opslag kunnen een belangrijke oorzaak zijn van het overdragen van bacteriën van het ene apparaat naar het andere of van het ene voedsel naar het andere, indien deze niet correct wordt georganiseerd.
in studies uitgevoerd in verschillende Europese landen, blijkt dat de vervuilingsniveaus binnen huishoudens vaak hoger zijn dan de verwachte vervuilingsniveaus in professionele werkomgevingen, omdat:
individuen doorgaans hygiënepraktijken niet nauwkeurig toepassen, zoals het niet scheiden van gereedschappen voor rauw vlees en schone gereedschappen.
doeken en schoonmaagdoekjes worden voor meerdere doeleinden gebruikt zonder adequaat te worden gedesinfecteerd, wat leidt tot de verspreiding van micro-organismen.
deze resultaten stellen echte uitdagingen aan elk systeem dat door overheden of organisaties wordt gebruikt om de volksgezondheid te verbeteren via eenvoudige praktijken, zoals een juiste indeling van keukenmaterialen en -gereedschappen.
georganiseerde opslag betekent meer dan alleen dingen op hun plaats zetten. Het is een systeem voor ruimtebeheer inclusief:
het definiëren van afzonderlijke zones voor rauwe en gekookte ingrediënten om het risico op besmetting door micro-organismen te verkleinen.
gereedschappen indelen op gebruik (bijvoorbeeld: vleesgereedschap gescheiden van groentegereedschap).
regelmatig organiseren en schoonmaken voor schoonmaakgereedschap zoals sponzen en doeken.
zorg voor adequate ventilatie en verlaag de vochtigheid in opslagruimtes.
deze stappen dragen bij aan het creëren van een omgeving waarin bacteriën zich niet gemakkelijk kunnen vestigen of vermenigvuldigen.
onderzoeks- en academische programma's in de Europese Unie wezen erop dat:
in keukens waar de opslag opnieuw was ingericht volgens hygiëneprincipes, daalde het aantal bacteriën dat op oppervlakken werd aangetroffen, met tot wel 60% vergeleken met ongeorganiseerde keukens.
bij een vergelijking tussen keukenmodellen toonden microbiologische inspecties aan dat systematisch opbergen vermindert aanzienlijk de kans op het aantreffen van schadelijke bacteriën op oppervlakken die worden gebruikt voor het bereiden van voedsel.
deze resultaten komen niet uit de lucht vallen, maar zijn gebaseerd op onderzoek dat zijn uitkomsten verkreeg via veldonderzoek en nauwkeurige metingen van keukengerei-oppervlakken, voor en na de toepassing van georganiseerde opslagpraktijken.
het effect van geordende opslag kan als volgt worden samengevat:
beperking van willekeurige aanrakingspunten : het indelen van gereedschappen en materialen vermindert de kans op overdracht van bacteriën via aanraking.
vermindering van stabiele vochtigheid droge oppervlakken en gebieden verkleinen de kans op bacteriegroei, omdat de meeste micro-organismen vocht nodig hebben om te kunnen groeien.
het herkennen van bepaalde hulpmiddelen en zorgvuldig omgaan ermee bijvoorbeeld snijplanken die uitsluitend bedoeld zijn voor rauw vlees, waardoor kruisbesmetting wordt voorkomen.
het Europees Voedselagentschap is de belangrijkste wetenschappelijke instantie die risicobeoordelingen en gegevensstromen levert en wetenschappelijke ondersteuning biedt voor het vormgeven van het beleid van de Europese Unie. Hoewel het zich richt op de volledige voedselketen, worden zijn gegevens ook als referentie gebruikt bij het opstellen van hygiëneadviezen binnen de keuken.
de commissie biedt een uitgebreid richtsnoerplatform met veel materiaal dat professionele hygiëneprocedures uitlegt, soms geformuleerd zodat huishoudelijke consumenten deze kunnen begrijpen en toepassen. Het bevat adviezen over wat wel en niet gedaan moet worden in de keuken om een minder gevoelige omgeving voor besmetting te waarborgen.
het Europees Comité voor normalisatie (CEN) stelt eisen vast voor materialen die in contact komen met voedsel, inclusief hygiëne- en reinigingsgemak. Keukens die gebruikmaken van artikelen ontworpen volgens deze normen, zijn minder gevoelig voor het ophopen van bacteriën in hoeken of verborgen openingen.
rauwe voedingsmiddelen : Worden bewaard in lage laden in de koelkast of op aparte, speciaal daarvoor bedoelde planken.
gekookte voedingsmiddelen / direct eetklare producten : Worden bewaard op schone en droge plaatsen, weg van rauwe producten.
kruiden en huishoudelijke medicijnen : Boven in de kasten en met schone gebruiksgewoonten.
fijne onderscheiding vermindert aanraking en verspreiding van infecties.
snijplanken: het is raadzaam een kleurensysteem aan te houden (rood voor vlees, groen voor groenten).
sponzen en handdoeken: moeten regelmatig worden gesteriliseerd en vervangen.
schoonmaken gereedschappen: op te slaan apart van levensmiddelen.
deze eenvoudige maatregelen zorgen voor een verstrekkend positief effect.
oppervlakken zoals roestvrij staal en hoogwaardig plastic vergemakkelijken het afvegen en snelle ontsmetting, waardoor de kans op bacteriegroei wordt verkleind.
het leren van familieleden eenvoudige hygiëne-ingen (zoals het wassen van handen voor het bereiden van voedsel) vult het georganiseerde opslag systeem aan en zorgt voor een duurzame positieve impact.
keukenhygiëne is geen luxe, maar een essentieel onderdeel van voedselveiligheid en volksgezondheid. georganiseerde opslag vormt een van de eenvoudigste en krachtigste stappen die elk gezin kan nemen om het risico op bacteriële besmetting te verlagen en de voedselveiligheid te bevorderen. De Europese Unie, via haar strikte regels en wetenschappelijke richtsnoeren, biedt een praktisch model dat voor iedereen nuttig kan zijn. Door het toepassen van gereguleerde en wetenschappelijke aanpakken, kunnen de risico's van voedselgerelateerde ziekten worden verminderd en de kwaliteit van het dagelijks leven worden verbeterd.
EN
