wprowadzenie: marnowanie żywności to globalny problem, a kuchnia domowa odgrywa kluczową rolę
na całym świecie marnowanie żywności staje się coraz poważniejszym problemem społecznym, środowiskowym i zasobowym. Według Programu Ochrony Środowiska Narodów Zjednoczonych (UNEP) około 19% żywności na świecie jest marnowane, z czego 60% przypada na gospodarstwa domowe. Tylko w 2022 roku na świecie zmarnowano ponad 1,05 miliarda ton żywności, co odpowiada codziennemu wyrzucaniu ponad jednego miliarda porcji posiłków, podczas gdy miliony ludzi cierpią z powodu głodu.
w związku z tym staje się jasne, że marnowanie żywności to nie tylko problem globalny, ale również kwestia występująca w domach, szczególnie tych wieloosobowych. Ze względu na dużą różnorodność zakupionych produktów, skomplikowane zapotrzebowanie oraz brak odpowiednich metod przechowywania żywność często trafia do śmieci po przekroczeniu terminu przydatności do spożycia.
organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) oraz Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) podkreślają, że do ograniczenia marnotrawstwa żywności potrzebne są nie tylko polityki i reformy w łańcuchu dostaw, ale także systematyczne zarządzanie produktami spożywczymi w gospodarstwach domowych. Szczególnie w przypadku rodzin wieloosobowych odpowiednie zarządzanie produktami jest niezbędne.
dlaczego systematyczne przechowywanie produktów w kuchni znacząco redukuje marnotrawstwo
kuchnia domowa to główne źródło marnotrawstwa żywności
gospodarstwa domowe są głównym źródłem marnotrawstwa żywności. Według Programu Ochrony Środowiska Narodów Zjednoczonych aż 60% marnotrawstwa żywności ma miejsce w domu, a problem ten szczególnie dotyka rodziny wieloosobowe. Produkty są często tracone ze względu na różnice w preferencjach smakowych lub niedostateczną organizację i porządek.
znaczenie systematycznego przechowywania produktów
zarządzanie żywnością jest chaotyczne, co często prowadzi do zapominania o produktach i ich marnowania. Można zapobiegać marnowaniu jedzenia, organizując, sortując i oznaczając produkty w sposób systematyczny i przejrzysty, przypisując każdemu z nich wydzielone miejsce przechowywania.
systematyczne przechowywanie w kuchni: kluczowe pojęcie
1. Klasyfikacja – każdy produkt ma swoje «mieszkanie»
pierwszym krokiem do systematycznego przechowywania jest posegregowanie produktów według kategorii i przypisanie każdej kategorii konkretnego miejsca przechowywania. Określenie, gdzie powinien znaleźć się każdy produkt, zmniejsza ryzyko, że zostanie on zapomniany lub zmarnowany. Na przykład produkty mleczne przechowuje się w określonym miejscu lodówki, mięso – w innym. Produkty suche (takie jak ryż czy makaron) przechowuje się w spiżarni.
2. Etykietowanie i oznakowanie – termin przydatności do spożycia w jednym rzucie okiem
etykietowanie produktów według daty przydatności do spożycia zapewnia ich spożycie przed upływem terminu. Ta prosta metoda przypomina członkom rodziny o konieczności wykorzystania produktów przed końcem terminu, co może zmniejszyć marnotrawstwo. Używanie przezroczystych pojemników i narzędzi do etykietowania, aby zaznaczyć datę zakupu i termin przydatności do spożycia, pozwala każdemu w domu łatwo sprawdzić stan zapasów.
3. Zasada FIFO (pierwsze wchodzi, pierwsze wychodzi) – priorytet produktów na podstawie terminu przydatności do spożycia
Zasada FIFO (First In, First Out, pierwszy wchodzi, pierwszy wychodzi) odgrywa istotną rolę w systematycznym przechowywaniu. Gwaranuje, że składniki zakupione wcześniej są wykorzystywane jako pierwsze, dzięki czemu starsze produkty są zużywane przed nowszymi. Poprzez priorytetowe wykorzystywanie składników według daty przydatności do spożycia oraz zarządzanie zapasami, można znacznie zmniejszyć marnotrawstwo.
1. Wizualny design i redukcja marnotrawstwa
Badanie opublikowane w Springer Journal wykazało, że odpowiednio uporządkowany i wizualnie dostępny system przechowywania produktów bezpośrednio zmniejsza marnowanie jedzenia wynikające z niewłaściwego przechowywania. Badanie sugeruje, że wizualne wskazówki oraz odpowiednie projekty pojemników pomagają ograniczyć psucie się żywności i ułatwiają śledzenie, które produkty powinny zostać zużyte jako pierwsze.
2. Technologia inteligentnej kuchni
inteligentne urządzenia kuchenne również przyczyniają się do zwiększenia efektywności zarządzania żywnością. Na przykład inteligentne lodówki wyposażone w funkcję śledzenia zapasów mogą powiadamiać użytkowników przed upływem terminu przydatności do spożycia produktów. Dzięki temu zarządzanie żywnością staje się bardziej proaktywne, co gwarantuje mniejsze marnowanie.
4. Globalne przypadki sukcesu w redukcji marnowania żywności
kraje takie jak Japonia czy Wielka Brytania pomyślnie zmniejszyły marnowanie żywności w gospodarstwach domowych poprzez wprowadzenie zorganizowanych rozwiązań w zakresie przechowywania i zarządzania żywnością. Na przykład w Japonii dzięki lepszym metodą przechowywania oraz poprawie zarządzania żywnością w domu, ilość marnowanej żywności per capita zmniejszyła się o około 35%. Te międzynarodowe przykłady pokazują, że uporządkowane rozwiązania składowe mogą znacząco wpłynąć na redukcję marnowania żywności.
w metodzie komina definiuje się „wejście i wyjście” dla każdego składnika. Gdy nowy składnik zostaje zakupiony, umieszcza się go za starszymi produktami, co zapewnia, że najpierw zostaną zużyte te starsze. Dzięki temu nie zapomina się o wcześniejszych zakupach i zmniejsza się marnowanie żywności.
sprawdzanie zapasów w lodówce i spiżarni raz w tygodniu pomaga zagwarutować, że jedzenie zostanie spożyte przed upływem terminu przydatności do spożycia. Rejestrując podczas kontroli brakujące lub zbliżające się do daty ważności produkty oraz planując posiłki na ich podstawie, można zapobiegać marnotrawstwu.
na rynku dostępne jest wiele narzędzi zwiększających przejrzystość, takich jak przezroczyste pojemniki, zestawne skrzynki czy narzędzia do drukowania etykiet. Wykorzystanie tych rozwiązań pozwala łatwo sprawdzić zawartość przestrzeni przechowywania i zmniejsza ryzyko marnowania jedzenia.
badania i eksperymenty przeprowadzone w wielu gospodarstwach domowych wykazały, że systematyczne strategie przechowywania żywności znacząco redukują marnotrawstwo jedzenia. Na przykład lokalne inicjatywy wspierające organizację żywności i zarządzanie zapasami pozwoliły zmniejszyć marnotrawstwo żywności nawet o 70%. Te wyniki potwierdzają skuteczność systematycznego przechowywania w ograniczaniu marnotrawstwa.
pierwszym krokiem w redukcji marnotrawstwa żywności jest działanie na poziomie poszczególnych gospodarstw domowych. Wdrożenie systematycznych rozwiązań składowania w kuchni pozwala nie tylko zaoszczędzić pieniądze, ale także przyczynić się do bardziej zrównoważonej przyszłości. Systematyczne przechowywanie umożliwia spożywanie produktów przed upływem ich terminu przydatności, ogranicza marnowanie oraz maksymalne wykorzystanie zakupionych składników.
kluczem do zmniejszenia marnowania jedzenia jest efektywna organizacja kuchni. Posiadając odpowiednie narzędzia, strategie i podejście, gospodarstwa domowe mogą znacząco zmniejszyć marnowanie, oszczędzać zasoby i przyczynić się do bardziej zrównoważonego świata.
EN
